در اغلب معادن و کارخانه‌های تولید شن و ماسه، اولین جایی که گرد و غبار شدید دیده می‌شود اطراف سنگ‌شکن‌ ضربه‌ای یا همان سنگ‌شکن کوبیت است. علت هم مشخص است؛ خردایش ضربه‌ای انرژی زیادی آزاد می‌کند و بخشی از سنگ به ذرات بسیار ریز تبدیل می‌شود. این ذرات سبک به‌راحتی در هوا معلق می‌مانند و اگر سیستم کنترل مناسبی وجود نداشته باشد در کل محوطه پخش می‌شوند.

در بسیاری از گزارش‌های مهندسی معدن اشاره شده که کنترل گرد و غبار در واحدهای خردایش فقط یک موضوع زیست‌محیطی نیست؛ بلکه مستقیماً روی عملکرد تجهیزات و سلامت نیروی انسانی اثر می‌گذارد. راهنماهای ایمنی صنعتی مانند دستورالعمل‌های NIOSH و OSHA در مورد ذرات سیلیس قابل تنفس تأکید می‌کنند که واحدهای خردایش باید سیستم‌های مهار گرد و غبار مؤثر داشته باشند، زیرا ذرات ریز سنگ می‌توانند به‌راحتی وارد سیستم تنفسی شوند.

در تجربه عملی برخی کارخانه‌های فرآوری، زمانی که سیستم کنترل گرد و غبار به درستی طراحی شده، محیط کاری قابل کنترل‌تر شده و حتی مشکلاتی مثل خرابی بلبرینگ‌ها، گرفتگی تجهیزات یا کاهش دید اپراتورها کمتر گزارش شده است. این همان نقطه‌ای است که مدیریت گرد و غبار از یک مسئله جانبی به بخشی از بهره‌وری خط تولید تبدیل می‌شود.

چه تنظیمات فنی در سنگ‌شکن کوبیت بیشترین نقش را در تولید یا کاهش گرد و غبار دارند؟

کسانی که با خطوط خردایش کار کرده‌اند می‌دانند که گاهی گرد و غبار زیاد ناشی از طراحی بد کارخانه نیست، بلکه از تنظیمات خود دستگاه شروع می‌شود. کوبیت اگر خارج از محدوده طراحی کار کند، مقدار زیادی ریزدانه تولید می‌کند و همین ریزدانه‌ها تبدیل به گرد و غبار می‌شوند.
در مطالعات مهندسی مربوط به سنگ‌شکن‌های ضربه‌ای، چند پارامتر همیشه به عنوان عوامل اصلی تولید ذرات ریز معرفی شده‌اند:

  • سرعت چرخش روتور 
  • فاصله بین چکش و سندان 
  • درصد ریزدانه در خوراک ورودی 
  • سختی و تردی سنگ

در تحقیقات منتشرشده در حوزه خردایش مواد معدنی، نشان داده شده که افزایش سرعت روتور در سنگ‌شکن کوبیت باعث افزایش تولید ذرات ریز می‌شود. این موضوع در مطالعات منتشر شده در مجلات مهندسی معدن نیز گزارش شده است و معمولاً توصیه می‌شود دستگاه در محدوده سرعت طراحی کارخانه سازنده کار کند.
برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

در برخی کارخانه‌های فرآوری شن و ماسه، زمانی که فاصله سندان‌ها بیش از حد کم تنظیم شده، درصد قابل توجهی از محصول به ریزدانه تبدیل شده و همین موضوع باعث افزایش قابل توجه گرد و غبار محیطی شده است. اصلاح همین تنظیم ساده در بسیاری از خطوط باعث شده توزیع دانه‌بندی متعادل‌تر شود.

چرا مه‌پاش فشار بالا برای سنگ‌شکن کوبیت مناسب است؟

در محیط‌های معدنی معمولاً اولین راهکاری که برای مهار گرد و غبار پیشنهاد می‌شود استفاده از آب است، اما تجربه نشان داده که پاشیدن آب معمولی همیشه مؤثر نیست. تفاوت اصلی بین آب‌پاشی ساده و سیستم مه‌پاش در اندازه قطرات آب است.
مطالعات منتشر شده در راهنمای کنترل گرد و غبار NIOSH نشان می‌دهد که قطرات بسیار ریز آب بهتر می‌توانند به ذرات گرد و غبار در هوا متصل شوند. دلیل آن هم شباهت اندازه این قطرات با اندازه ذرات معلق است. وقتی اندازه قطره مناسب باشد، ذرات به آن می‌چسبند و سریع‌تر ته‌نشین می‌شوند.
در طراحی سیستم‌های مه‌پاش صنعتی معمولاً چند نکته کلیدی رعایت می‌شود:

  • نازل‌ها در دهانه ورودی و خروجی سنگ‌شکن نصب می‌شوند 
  • فشار مناسب برای ایجاد مه ریز در نظر گرفته می‌شود 
  • پوشش کامل ناحیه‌ای که گرد و غبار تولید می‌شود تأمین می‌شود

در بسیاری از معادن روباز، نصب مه‌پاش در محل تخلیه سنگ‌شکن و سرندها باعث کاهش محسوس ذرات معلق در هوا شده است. البته عملکرد واقعی این سیستم‌ها به طراحی دقیق و محل نصب نازل‌ها وابسته است.

آیا طراحی نادرست مسیر انتقال مواد می‌تواند بیشتر از خود سنگ‌شکن گرد و غبار ایجاد کند؟

نکته‌ای که معمولاً در بازدیدهای فنی از کارخانه‌های سنگ‌شکن دیده می‌شود این است که بخش قابل توجهی از گرد و غبار اصلاً در خود دستگاه تولید نمی‌شود. بخش بزرگی از آن هنگام انتقال مواد بین تجهیزات ایجاد می‌شود.
وقتی سنگ از ارتفاع زیاد روی نوار نقاله یا شوت سقوط می‌کند، برخورد شدید آن با سطح فلزی باعث آزاد شدن ذرات ریز می‌شود. در راهنماهای طراحی کارخانه‌های فرآوری مواد معدنی نیز به این موضوع اشاره شده که کنترل ارتفاع سقوط مواد یکی از روش‌های مؤثر در کاهش گرد و غبار است.
در طراحی صنعتی خطوط خردایش معمولاً چند راهکار استفاده می‌شود:

  • استفاده از شوت‌های هدایت‌کننده مواد 
  • کاهش فاصله سقوط مواد بین تجهیزات 
  • پوشش دادن نوار نقاله‌ها 
  •  استفاده از اسکرت‌بورد در محل بارگیری نوار

در بسیاری از کارخانه‌های مدرن فرآوری مواد معدنی، این موارد از همان مرحله طراحی کارخانه در نظر گرفته می‌شوند تا انتشار گرد و غبار به حداقل برسد.

سیستم‌های غبارگیر صنعتی مانند بگ فیلتر چگونه در کارخانه‌های سنگ‌شکن مورد استفاده قرار می‌گیرند؟

در خطوط خردایش بزرگ، کنترل گرد و غبار فقط با آب‌پاشی انجام نمی‌شود. به همین دلیل بسیاری از کارخانه‌ها از سیستم‌های مکش صنعتی استفاده می‌کنند. رایج‌ترین نوع این سیستم‌ها در صنایع معدنی بگ فیلتر است.
بگ فیلتر در واقع یک سیستم فیلتراسیون هواست. هوای آلوده از طریق فن مکش وارد فیلترها می‌شود و ذرات گرد و غبار در کیسه‌های پارچه‌ای مخصوص جمع‌آوری می‌شوند. سپس هوای تمیز به محیط بازگردانده می‌شود.
در منابع مهندسی مربوط به فیلتراسیون صنعتی اشاره شده که بگ فیلترها می‌توانند ذرات بسیار ریز را نیز جذب کنند. به همین دلیل در صنایع سیمان، معدن و فرآوری مواد معدنی کاربرد گسترده‌ای دارند.
در بسیاری از کارخانه‌های فرآوری سنگ، این سیستم‌ها در محل‌هایی مانند:

  • خروجی سنگ‌شکن 
  • سرندها 
  • نقاط انتقال مواد 

نصب می‌شوند تا از انتشار گرد و غبار در سالن تولید جلوگیری شود.

چرا نگهداری صحیح قطعات داخلی سنگ‌شکن کوبیت یکی از عوامل پنهان در افزایش گرد و غبار است؟

یکی از موضوعاتی که کمتر در مورد آن صحبت می‌شود وضعیت قطعات سایشی داخل سنگ‌شکن کوبیت است. وقتی چکش‌ها یا سندان‌ها دچار سایش شدید می‌شوند، الگوی ضربه به سنگ تغییر می‌کند. نتیجه این تغییر معمولاً تولید ذرات ریز بیشتر است.
در راهنماهای نگهداری تجهیزات خردایش توصیه شده که وضعیت قطعات ضربه‌ای به‌طور منظم بررسی شود. این کار فقط برای جلوگیری از خرابی دستگاه نیست؛ بلکه روی کیفیت محصول و میزان گرد و غبار نیز اثر می‌گذارد.
در بسیاری از کارخانه‌هایی که برنامه نگهداری پیشگیرانه اجرا می‌کنند، وضعیت چکش‌ها، سندان‌ها و دهانه خروجی دستگاه به‌طور دوره‌ای کنترل می‌شود. همین بررسی‌های ساده می‌تواند از تولید بیش از حد ریزدانه جلوگیری کند.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *